Chủ Nhật, ngày 21 tháng 12 năm 2014

* Thơ CTC : Thâm canh











Cao thoại Châu
THÂM CANH

Tôi vẫn đi trên đất nước mình
Đi trên vải thô thay vì gấm vóc
Cạnh những bàn chân nông phu chất phác
Những bàn chân không nói dối bao giờ

Và tộ cơm ăn tại đầu bờ
Nhiều khi sạch hơn cao lương mỹ vị
Chân lấm tay bùn đời nông dân là thế
Không cần hoa, diễn văn buổi lễ dài dòng

Cũng không cần nam- bắc- tây- đông
Chỉ hai phía mặt trời lên và lặn
Ước mơ cũng vô cùng đơn giản
Con cháu nên người theo đạo nghĩa cha ông

Người nông dân trầm tư trên ruộng
Luống cày luôn rất thực với anh ta
Tôi làm thơ, anh nông dân thâm canh trên giấy
Sạ vui buồn ấm áp xuống nhân sinh !
20-12-2014



Thứ Tư, ngày 10 tháng 12 năm 2014

* Thảm họa văn hóa thời thổ tả




THẢM HỌA VĂN HÓA THỜI THỔ TẢ 
------------------------------ 
Trong cuốn "Những vị tướng lừng danh trong lịch sử dân tộc" do Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Điệp và Đại tá - bác sĩ Đức Thông đồng chủ viên. NXB Văn hóa Thông tin ấn hành, có mục "Tây Sơn ngũ phụng" viết về các nữ tướng Tây Sơn Bùi Thị Xuân, Bùi Thị Nhạn,Trần Thị Lan, Huỳnh Thị Cúc và Nguyễn Thị Dung.
Cuốn sách minh họa 5 vị nữ tướng bằng tấm ảnh vẽ 5 cô gái xì tin này!!!! Đúng là văn hóa thời thổ tả !

Thứ Hai, ngày 08 tháng 12 năm 2014

* Thơ CTC : Lo giùm thiên hạ













CTC
LO GIÙM THIÊN HẠ


Ta sợ rồi đây đời hết rượu
Tuyệt căn không còn chút men nào
Ly cốc sẽ thừa ra vô số
Đống thủy tinh này biết đổ đi đâu

Không còn rượu trên đời này nữa
Thì nhân sinh thôi còn nữa làm gì
Nhà đạo hạnh sẽ thừa ra vô số
Thì đời buồn không biết bao nhiêu

Tình nhân lúc mê rồi lúc chán
Không hơi men cũng khó mê nhau
Rượu coi vậy mà rất nên hữu dụng
Dăm bảy ly đủ thế một cây cầu

Thi sĩ là loài nhát gan đệ nhất
Mượn hơi men đi đến cõi vô cùng
Chữ nghĩa cất trong kho đâu hơn gì đống gạch
Mỗi bài thơ là lần gạch ngói xếp lung tung…
8-12-2014


Thứ Bảy, ngày 06 tháng 12 năm 2014

* Thơ CTC : Bên ly cà phê-một










CTC
BÊN LY CÀ PHÊ – MỘT


Hôm nay anh lại
buồn rầu tưởng như gãy
một cây cầu bắc ngang
Muốn làm một kẻ lưu vong
Quê nhà không có lang thang lấy gì ?

Bây giờ
tít chốn xa kia
Em đi còn nhớ
đường về nữa không
Tự nhiên thơ chấm xuống hàng
Tự nhiên con sáo xổ lồng bay đi
Sáo đi đành đoạn anh về
Bốn bề sương khói bốn bề khói sương !
6-12-2014
  

Thứ Năm, ngày 04 tháng 12 năm 2014

* TẢN MẠN: khoảnh khắc và dài lâu











KHOẢNH KHẮC VÀ DÀI LÂU 


       THỜI GIAN KHÔNG CÓ chiều dài ổn định, nó la dợi dây thun. Ai đem nó- một khái niệm trừu tượng - ra làm cái thước đo cuộc sống của mình e rằng người ấy sẽ làm một việc không tránh khỏi thất vọng.
       Một cuốn lịch hay vài cuốn như thế đem ép vào một công việc, một mối tình…sẽ chẳng có nghĩa gì về cảm xúc chung cuộc. Yêu nhau “từng ấy năm” có khác gì “chờ nhau cả buổi”? Cái tưởng là ngắn nhiều khi lại khiến cho các người làm thơ làm nhạc cho ra được một bài để đời. “Em đến thăm anh một chiều mưa...” chỉ “ngắn ngủi” có một buổi chiều thế thôi mà hát bao năm không thôi hát ! Một bài thơ thất lạc nhiều năm khi có lại thấy nó còn nguyên cảm xúc của ngày mới sinh, từng ấy năm nào có nghĩa gì cho sự phôi pha? Nhà thơ Trường Anh làm xao xuyến, thắc thỏm bao năm “Thăm thẳm đường trường tôi người cô độc / Mòn gót giày cắm trọ quán đêm nay”. Chỉ cắm quán một đêm nay mới có thơ ấy, cắm quán một thời gian lâu hơn sẽ thành ông chủ quán và bài thơ không sinh ra được. Cắm một đời có khi sẽ là vào địa ngục !
       Có tấm ảnh con chó nào đó ngồi ở ngã tư giữa chiều mưa miền núi mù trời mịt đất gợi một sự quyết liệt. Và con vật gần gũi nổi tiếng trung thành cũng chỉ ngồi trong buổi chiều, thậm chí khoảnh khắc nào đó của buổi chiều mà gây liên tưởng râm ran, phần lớn là tiếc nuối trong lòng.
      Người ta phải cân nhắc để đánh đổi giữa “khoảnh khắc” và “lâu dài” khi sử dụng thời gian làm thước đo!


Thứ Ba, ngày 02 tháng 12 năm 2014

Thơ CTC: Những điều nói buổi giã từ


 * Nhà văn Trần Hoài Thư nhắn tin nhà thơ Cao Thoại Châu
Anh Cao Thoại Châu:
Tôi vừa tìm ra một bài thơ của anh mà tôi nghĩ rằng anh không còn giữ sau những năm điêu đứng.  Bài thơ đăng trên Khởi Hành số 27 năm 1969. Tôi đánh máy lại. Có chỗ chữ mờ nên phải đánh dấu ????
P.S: Có bạn nào biế nhà thơ CTC xin vui lòng tin dùm. Cám ơn lắm lắm



Cao Thoại Châu
NHỮNG ĐIỀU NÓI BUỔI GIÃ TỪ


sau mấy năm làm buồn người khác
và đang tay xé rách đời mình
có tất cả bao nhiêu dấu hỏi
đều trở thành những dấu chấm than

bởi làm thơ nên hỏng vì tình
một ít ngày hồn nhiên quên sống
từ đồng bằng lên tới cao nguyên
không tìm thấy nơi nào yên ổn

suốt mấy năm tôi thường nhắm mắt
vì mở ra chỉ thấy kinh hoàng
nên mỗi ngày thêm nỗi đau riêng
và khánh tận như một người phá sản

thơ đã chắc đâu là ngã thoát
của mộng đời tan ở tuổi hai mươi
hãy cho tôi xin một mặt trời
thử đốt lại trái tim rất tối

tôi đã sống mấy năm sợ hãi
lời thơ mình như thánh giá trên vai
có gì đâu để mà đi tới
cuối cùng là : tay nọ nắm tay kia

thơ tôi bay, bổng như lời la hét
lời hú rền làm khiếp đảm anh em
xin tất cả hãy niệm tình tha thứ
tôi đã vùi tôi trong trí nhớ phai quên

bởi đau khổ nên làm thơ hay chỉnh (???)
khổ đau kia kết lại thành thơ
tôi lỡ dại nhìn nghiêng đời sống
nên thấy mình bỗng chốc hóa hư vô

tôi đã sống như người không tường
tạo cho mình hố trủng sâu thêm
mỗi phút giây đều như quỉ ám
điều bên ngoài trái ngược với thâm tâm

Cây thánh giá kẻ nào trồng rất lớn
đứng một mình kể cũng bơ vơ
tôi nghịch ngợm treo mình trên đó
thật buồn rầu nhưng cũng thật vô tư

sau mấy năm làm thơ tôi thấy
mình bi quan hơn lúc vào đời
cổ la hét đã tới ngày khản đục
nhưng muộn rồi nên chẳng ít cho ai

thôi từ giã những bài đã viết
cùng những người đã đọc thơ tôi
tôi cho tôi cái quyền được khóc
dù ngập ngừng, chảy ngược, lệ không rơi

nói riêng với trai tim và khối óc
ngủ yên đi đừng rung nhịp hôn mê
ta bỏ làm thơ có lẽ bởi vì
sự cần thiết nào cũng trở thành vô ích

và người đàn bà bất kỳ nào tôi sẽ cưới
cũng may mà em chẳng đọc thơ tôi
bao nhiêu năm roi quất tơi bời
tặng cho em những lằn roi ấy

nếu lấy tôi xin em đừng hỏi
thắc mắc làm gì, thôi cứ vô tâm
hồn tôi mỏng như sương, hãy đến
như mọi người. (nhưng nhẹ, kẻo sương tan)
Kontum 1969
Tạp chí Khởi Hành số 27/ 1969
Trần Hoài Thư tìm lại năm 2014

Thứ Sáu, ngày 28 tháng 11 năm 2014

Thơ CTC : Thư gửi Luân Hoán



Cao Thoại Châu
THƯ GỬI LUÂN HOÁN

Bạn hẹn tết về thăm uống rượu
Ồ, thiếu chi nước mắt quê hương
Mấy mươi năm chảy ròng chảy rã
Như suối tuôn thác đổ trên nguồn

Chiều quê nhà ngước lên đỉnh núi
Sương giăng như tấm lụa lờ mờ
Khi mỏi mắt quay ra phía biển
Sóng ồn ào lấp kín hồn ta

Thì ra sống tức nhiên làm ngư phủ
Tung lưới mong vớt lấy hồn mình
Đôi lúc cá tôm đi mất biệt
Lưới gom về lác đác mấy cành rong

Rồi ta buồn vác búa lên non
Xin với rừng thiêng làm gã sơn tràng
Quặn thắt thương từng gốc cây hòn đá
Thú rừng con lớn giết con con

Ta giận mình quên làm nghề uống rượu
Nên cứ phải làm dân không vua chúa bao giờ
Đất có đó chẳng bao giờ đi hết
Giang hồ vặt hoài trong mấy trang thơ

Bạn thấy đấy còn chỗ nào đi nữa
Còn chỗ nào đón kẻ lưu vong
Ta cũng tựa như tờ giấy trắng
Viết chuỗi tên quên mất tên mình

Ta ở nơi này khan hiếm bạn
Dẫu lắm đàn bà lắm cả đàn ông
Nhân sinh đâu phải đa tình hết
Nước lã làm sao say giống rượu nồng ?

28-11-2014

Thứ Năm, ngày 27 tháng 11 năm 2014

Tạp văn :Quà vặt Sài Gòn, làm sao mà quên được !










QUÀ VẶT SÀI GÒN,
LÀM SAO MÀ QUÊN ĐƯỢC !


     TÔI KHÔNG SINH RA, cũng không có mối tình nào hoặc hôn nhân nào với người Sài Gòn hay tại Sài Gòn, nhưng  lớn lên và được thành phố này cho một thói quen, một cái thú. Đó cũng có thể gọi là “bệnh” hay văn hóa quà vặt thì cũng thế.
    Gọi là “quà” để phân biệt với “bữa”, một đằng ăn bất cứ khi nào, ở đâu, còn  đằng kia “cơm có bữa chợ có chiều”. Và gọi là “vặt” vì nó chỉ là một món nhỏ không “ra tấm ra món”, không quán sá mà là vỉa hè, cái ghế con con, có khi đứng và cả khi bệt, tất nhiên đó là những giờ phút tung cánh chim ngoài một cái hộp giam hãm nào đó. Được có những phút thăng hoa ăn ngon khỏi cần khỏi lụy vào nội trợ lỉnh kỉnh dễ làm tổn thương thị hiếu ẩm thực, mà không hạnh phúc sao?
     Người ăn vặt rất đa dạng nhưng chiếm tỉ lệ cao là con gái, đàn bà không kể tuổi tác, và làm sao thiếu đàn ông trong những người thực hành một thứ văn hóa bình dân đại chúng vừa…làm đẹp phố phường, vừa góp phần… cải thiện đời sống xóa đói giảm nghèo cho một số dân nghèo đô thị này?   Sài Gòn là một trong hai “kinh đô” của quà vặt với tính đặc thù cao.
          Về cơ cấu, quà vặt  Sài Gòn có thể chia theo nhóm. Nhóm có nước chấm như thịt bò khô đu đủ, lỗ tai heo khìa, khô mực nướng, bì cuốn, gỏi cuốn, bò bía ( Pò pía?), bánh tôm, cá viên chiên…Nhóm ngọt như đậu đỏ bánh lọt (lọc), chè trứng gà, sâm bổ lượng, nước mía, tàu hũ, chè tú xọn, chè thưng…Nhóm có tinh bột gồm mấy thứ bánh mè, bánh bò, bánh tiêu, bột chiên…Và nhóm gốc thực vật như cóc, me, ổi, chùm ruột, ổi dầm, chuối chiên, khoai lang nướng, bắp nướng, bắp xào, xoài, đu đủ, khóm ướp lạnh…Không thể quên những quà vặt gốc động vật như trứng cút, trứng vịt lộn, trứng gà nướng và trời hỡi, làm sao quên trứng vịt lộn?
      Xa Sài Gòn lâu ngày, nhưng quên thế nào được khúc đường Nguyễn Huệ đối diện với rạp chiếu bóng Rex, ngày xưa có một cái quán nhỏ, gần như cái hầm rượu nhưng sạch sẽ tươm tất.  Quán Thảo - của ba người, một mẹ hai con gái đều tên là Thảo, chỉ bán có hai thứ làm mê mệt nhiều người. Bún bì và bì cuốn xén gọn gàng hai đầu nhỏ nhắn , trong có mùi lá lốp và nước chấm thì chỉ có…Thảo mới có được!
      Người Sài Gòn thuở nào khó lòng quên một vỉa hè khá rộng góc Lê Lợi - Pasteur, những đàn bồ câu dạn dĩ, cây cối nhiều mà lại có tới hai thứ quà nổi tiếng. Những chiếc tủ kính nhỏ bán bò khô của người Bắc, không dát mỏng nhuộm phẩm đỏ như khô bò Chợ Lớn  mà từ Hà Nội mang vào. Nó dày và mềm màu hơi xỉn vì chiên với nước tương, ăn với đu đủ sống bào thành sợi. Lách cách tiếng kéo của người bán, xúyt xoa cay của người ăn đủ dạng, đủ tuổi. Không biết cái nào có trước nhưng hai thứ quả là dìu nhau cùng nổi tiếng và đông nghẹt, bò khô ăn xong có ngay nước mía chen và đứng- nước mía Viễn Đông! Nghe nhắc đến 4 chữ này hẳn có nhiều người nhảy dựng lên, buồn khi nhận ra mình đang ở bên Tây!
     Quà vặt Sài Gòn là một quần thể không thể thiếu của người Sài Gòn.  Nhiều vô kể, làm vừa lòng mọi loại người từ kẻ lang thang trốn học đến những cặp tình nhân sắp đến ngày cưới đã giảm dần e thẹn bẽn lẽn và cả những cặp vợ chồng đồng bệnh lâu lâu đưa nhau về “chốn cũ” vừa khoái khẩu vừa đỡ được bữa ăn chiều hì hục.
      Cánh phụ nữ thường dùng chiêu “cơm nhà quà vợ” để chấm điểm đức ông chồng tức là chỉ nhắm vào mục tiêu là chịu giam chân ở nhà! Nhưng “quà vợ” làm sao thú vị bằng “quà vặt” vỉa hè?  Có thể nói hè phố mà không có quà vặt thì không còn là hè phố Sài Gòn nữa! Nó là một đại siêu thị open air dành cho những ai mang bệnh ăn vặt.
    Một cô gái sau mấy năm du học nước ngoài trở về, nói khi ở nước người ta điều cô nhớ da diết là Sài Gòn ồn ào sôi sục và sự gần gũi cởi mở của người Sài Gòn không đâu có, hai là quà vặt của đất này. Là một tay sành ăn quà vặt có nghề ngay từ nhỏ, du học về cô gái mở luôn cửa hàng có máy lạnh chuyên bán quà vặt! Qua cách nói thấy đó là một đầu tư độc đáo nhưng hơi lo cho cô bởi dường như quà vặt khó sống được trong nhà hàng, người ta vào đây để ăn tiệc và người mê ăn vặt sẽ ra vỉa hè!
     Cái gì của số đông được số đông chấp nhận, tạo ra một nét của đất, không bị sàng lọc thải loại bởi thời gian thì cái đó phải chăng là văn hóa? Mọi thứ có thể mất đi nhưng cái còn lại là văn hóa, về Sài Gòn những năm sau này nhiều thứ không còn nữa. Nhưng đố ai không thấy quà vặt trên vỉa hè Sài Gòn? Văn hóa quà vặt Sài Gòn !


Thứ Tư, ngày 26 tháng 11 năm 2014

Thơ CTC : Lệ vẫn buồn rơi xuống thơ ai




Cao Thoại Châu 
LỆ VẪN BUỒN RƠI XUỐNG THƠ AI
Tặng Nguyễn Liên Châu
*


Người con gái làm thơ đã khóc
Biết có vơi đi được chút nào 
Giọt lệ thẳm sâu chiều đi xuống
Mà sầu thì ở tuốt trên cao

Đỉnh núi chỉ thấy mù sương khói
Ai có lên mà hiểu lòng đời
Đá tua tủa một vùng hoang lạnh
Lệ chỉ cần gò má để lăn rơi

Người con gái của lòng nhau đã khóc
Rừng nổi cơn bão lá chiều nay
Mỗi chiếc lá một niềm cô tịch
Cuốn đi những ước mơ dài
------------------------
Trên xe đò về Tân An tối 24-11-2014



Thứ Năm, ngày 20 tháng 11 năm 2014

TẢN MẠN : Tiếng động Sài Gòn




TIẾNG ĐỘNG SÀI GÒN  
     Sài Gòn, không níu kéo hồn người về màu sắc và mùi dù đêm đêm đi giữa Sài Gòn như bơi trong sắc màu ngày càng hiện đại. Cái ấn tượng thật sâu ngay từ buổi ban đầu khi đến thành phố phương Nam rực nắng chói chang này là… tiếng động Sài Gòn
      Ra phố vào ban đêm khi lòng thanh thản một chút, ai không nghe tiếng mộc mạc kéo dài một cách đơn điệu hao hao tiếng trên sông nước của những gánh hàng rong. Trong thứ tiếng đó, độc đáo nhất, cả ngày lẫn đêm lang thang từ ngoài đường vào những con hẻm lên cả những tầng cao là tiếng mì gõ , một nét rất Sài Gòn.
     Ai đã từng sống ở khu con kinh lấp cạnh nghĩa địa đô thành hẳn không thể nào quên. Tinh mơ, khi thành phố còn ngủ, đã nghe tiếng gõ lóc cóc dòn dã trên đường CMT8 ngày nay. Xe thổ mộ hàng bông từ ngoại thành vào, gõ suốt con đường thật dài để ngừng trước cổng chợ Cầu Ông Lãnh mang màu xanh đến cho mọi bữa ăn đô thị. Xe thổ mộ nhanh chóng bị loại một khi Sài Gòn lớn lên, nhưng cái dư thanh của nó làm sao dứt trong lòng người những năm tháng cuối cùng trước khi nó đi vào quá khứ?
      Sài Gòn là hợp lưu của dân tứ xứ, hào phóng đón nhận mọi con người ưa phiêu lưu mạo hiểm có ý chí lập thân lập nghiệp và mọi người gặp nhau ở đây cũng nhanh chóng hòa vào nhau thành một cư dân ưa ma sát với nhiều cách tiếp cận và giữ ấn tượng về thành phố. Và mọi người nhanh chóng thấy cái độc đáo là mưa Sài Gòn, gần với tánh người Sài Gòn nhất. Bất ngờ ào đến, trẻ trung bặm trợn, ập xuống đè bẹp những âm thanh không phải là mưa, mưa tối trời đất không rả rích lê thê như mưa nhiều nơi khác, Huế chẳng hạn. Những cặp tình nhân Sài Gòn khỏi nôn nóng bồn chồn nơi điểm hẹn vì đang ầm ầm đó, bỗng ào một tiếng dài và nhẹ nhàng mưa cuốn đi lúc nào chẳng hay.
          Sài Gòn bây giờ là thành phố có một vùng xoáy âm thanh nhiều quốc tịch của hàng triệu chiếc xe máy  khiến người ta …không còn nhận ra nó nữa! Cũng bây giờ, khi Sài Gòn tràn đầy những công ty, cửa hàng, shop và những căn nhà hiện đại thì khi điện lưới quốc gia bị cúp, người ta có ngay điện …lưới nhà. Giữa trời trưa nắng lửa những chiếc máy điện để ngay vỉa hè thi nhau nổ rầm rầm chát chúa như chạy đua cùng bức tường âm thanh của xe máy, càng làm cho ấn tượng Sài Gòn thành phố của tiếng động trở nên rõ hơn!
       Trong dòng âm thanh cocktail ầm ào của Sài Gòn bỗng có thêm  tiếng ca Khánh Ly rề rà dài theo đường phố. Từng cặp những cô gái quê cũng áo bỏ trong thùng bảnh bao nhưng mộc mạc, cũng một chút son trên môi tạo ra một phong cách mới của công việc kiếm miếng cơm dù rằng trang điểm còn lún túng y nguyên nét thô kệch vùng quê mà là quê nghèo. Đấy là những chiếc xe đạp được chăm chút, có chiếc thùng nhỏ bằng formica phía sau, vừa đựng hàng vừa chứa cái cassette. Mỗi xe có hai cô thành một cặp dắt đi rong, thả tiếng nhạc lại phía sau, nhẹ nhàng không gắt chói.
    Con hẻm nhỏ cặp nhà thờ Dòng Chúa Cứu thế là khu kẹo kéo. Nói vậy bởi ở đây có người chủ trung niên từ Quảng Ngãi vào mang theo nghề của quê hương. Anh ta sản xuất kẹo, trang bị xe và đồ nghề không quên chiếc cassette với nhạc mà theo anh “Phải nhạc Trịnh mà Khánh Ly hát mới là điệu nghệ”. Em cháu từ quên vào được cho ở trọ, cho mướn trọn bộ đồ nghề và kẹo, cứ việc sáng từng cặp đẩy xe đi, bán hết mang xe về trả tiền cho chủ và thảnh thơi hưởng phần lãi sau một ngày đi bộ.
      Một cô trạc 20 nói “ Em tính ra mỗi ký kẹo phải đi 6 cây số”, đường càng dài kẹo bán càng nhiều, ngày mưu sinh tính theo như thế. Một cô trong số ấy vốn là đứa bé thoát chết trong  cuộc tàn sát đẫm máu Sơn Mỹ năm nào, cho biết xe của cô chọn lộ trình Nhà thờ- Thủ Đức đi theo hướng cầu Bình Lợi, chiều từ Thủ Đức lộn về thành phố, len lỏi mấy chục khối nhà khu cư xá Thanh Đa. Nhờ chịu đi mà mỗi ngày bán được 10 kg với con đường nhẩm tính ra khoảng năm chục cây số. Một năm là hết trên dưới một vòng trái đất theo đường xích đạo! Trong cái ùng ục của Sài Sòn, tiếng nhạc Trịnh Công Sơn như ru giấc mộng kiếm tiền trở lại quê nhà bắt đầu cuộc sống của những cô gái miền Trung. 
      Tiếng động Sài Gòn mạnh mẽ, bộc trực như cái tánh người Sài Gòn và thành phố làm nên tính chất cư dân hay chính cái tính chất ấy làm nên một Sài Gòn? Bao giờ Sài Gòn là đô thị yên tĩnh? Không bao giờ và không thể nào, vì đất hẹp người đông lại là thành phố công thương nghiệp đa hình đa dạng, trẻ trung hiếu động thì cứ nên yêu lấy tiếng động ùng ục ấy thôi ! Mất nó là mất Sài Gòn!
     Bị mất tư cách người Sài Gòn, sống ở tỉnh lẻ, có lúc cảm thấy như bị quăng xuống giếng của sự tĩnh lặng. Nhiều lúc nhớ da diết, nhớ đắng cay âm thanh non trẻ nóng bỏng rộn rã đầy sức ma sát và tinh khiết của cuộc sống Sài Gòn một thời nuôi lớn lên, đưa vào đời rồi không chia tay mà vẫn xa thăm thẳm…